Narodna epska pesma u kojoj hrišćanska gospoda kod Gračanice pitaju gde je nestalo blago cara Nemanje, a Sveti Sava odgovara da ga otac nije potrošio na oružje i ratove, nego na tri srpska manastira: Hilandar, Studenicu i Mileševu. Topla je i poučna pesma o veri, zadužbinarstvu i poštovanju roditelja.
Sveti Savo: epska pesma — kratak sadržaj, likovi i tema
Književni rod i vrsta
epika, narodna epska pesma
Mesto i vreme radnje
Kod bele crkve Gračanice, na skupu hrišćanske gospode; vreme nije izričito navedeno, to je doba Svetog Save i Nemanjića.
Tema
Gospoda rišćanska pitaju gde je nestalo blago cara Nemanje, a Sveti Sava objašnjava da je ono utrošeno na podizanje tri srpska manastira, a ne na rat.
Ideja
Bogatstvo uloženo u crkve i manastire kao zadužbine donosi večni pomen i Božji blagoslov, pa je takvo delo vrednije od trošenja na oružje i ratove.
Glavni likovi
Sveti Sava (Sava Nemanjić) — Sin cara Nemanje; brani oca od prekora i objašnjava da je njegovo blago utrošeno na tri manastira.
gospoda rišćanska (hrišćanska) — Gospoda okupljena kod Gračanice; čude se kuda je nestalo Nemanjino blago, a posle Savinih reči blagosiljaju njega i njegove roditelje.
car Nemanja — Savin otac, samo pomenut; prema Savinim rečima, blago je potrošio na tri zadužbine, a ne na ratove.
Kratak sadržaj (otkriva kraj)
Hrišćanska gospoda okupila su se kod bele crkve Gračanice i čude se kuda je nestalo blago cara Nemanje, sedam kula groša i dukata. Tu se zatekao Sava Nemanjić i zamolio ih da ne govore tako o njegovom roditelju i da ne greše dušu. Objasnio im je da otac blago nije raskovao na nadžake i buzdovane, na sablje i bojna koplja, niti ga je potrošio na dobre konje za ratove, nego ga je utrošio na tri slavna srpska manastira. Prvo je sagradio beli Vilindar (Hilandar) nasred Svete gore, kao svoju zadužbinu i večnu kuću na onom svetu, da mu se poje liturgija i na onom svetu kao i na ovom. Zatim je sagradio Studenicu na Starom Vlahu, zadužbinu svojoj majci, carici Jeleni, da se i njoj poje liturgija. Treću crkvu, Milješevku (Mileševu) u Hercegovini, podigao je kao zadužbinu Savi, da se i njemu poje liturgija. Tada su gospoda u glas blagoslovila Savu i duše njegovih roditelja i poželela da im bude svetlo ono što su nosili, a sveto ono što su rodili. Pesma se završava rečima da se sve što su gospoda rekla na skupu kod bele crkve steklo kod Boga.
Pregled je napisan uz pomoć veštačke inteligencije na osnovu celog teksta dela. Za školski rad proverite detalje u samom delu.
Tekst dela
Sveti Savo Zbor zborila gospoda rišćanska Kod bijele crkve Gračanice: „Bože mili, čuda velikoga! „Kud se đede car-Nemanje blago, „Sedam kula groša i dukata?” Tu se desi Nemanjiću Savo, Pa govori gospodi rišćanskoj: „Oj Boga vam, gospodo rišćanska! „Ne govor’te o mom roditelju, „Ne govor’te, ne griješ’te duše: „Nije babo raskovao blago „Na nadžake ni na buzdovane, „Ni na sablje ni na bojna koplja, „Ni dobrijem konjma na ratove; „Već je babo potrošio blago „Na tri slavna Srpska namastira: „Jednu babo sagradio crkvu: „B’jel Vilindar nasred gore Svete, „Krasnu slavnu sebe zadužbinu, „Vječnu kuću na onome sv’jetu, „Da se njemu poje leturđija „Onog sv’jeta, kao i ovoga; „Drugu babo sagradio crkvu: „Studenicu na Vlahu Starome, „Krasnu slavnu majci zadužbinu, „Svojoj majci carici Jeleni, „Vječnu kuću na onome sv’jetu, „Da s’ i njojzi poje leturđija „Onog sv’jeta, kao i ovoga; „Treću babo sagradio crkvu: „Milješevku na Hercegovini, „Krasnu slavnu Savi zadužbinu, „Vječnu kuću na onome sv’jetu, „Da s’ i njemu poje leturđija „Onog sv’jeta, kao i ovoga.” U glas viknu gospoda rišćanska:
„Prosto da si, Nemanjiću Savo! „Prosta duša tvojih roditelja! „Prosta duša, a čestito t’jelo! „Što nosili, svijetlo vam bilo! „Što rodili, sve vam sveto bilo!” I što reče gospoda rišćanska Na sastanku kod bijele crkve, Štogođ rekli, kod Boga se steklo.
Readnara
