Početak dela
RADNIČKI POKRET
U SRBIJI
Pisac: Dimitrije Tucović
Tucovićeva studija iz 1909. godine o istoriji socijalističkog i radničkog pokreta u Srbiji.
Prvi zvuci socijalističkih ideja u Srbiji čuli su se sedamdesetih godina prošloga veka i bili su odjek revolucionarnog pokreta u
Rusiji i utopijskog socijalizma uopšte. Prvi i veoma daroviti nosilac njihov, Svetozar Marković, izašao je iz škole Černiševskog i vaspitavao se i napajao revolucionarnim idejama u društvu ruske omladine. Iz relativno obilnih celokupnih dela, koje je ostavio iza sebe kao plod kratkog veka od 27 godina, vidi se da je Svetozar
Marković bio intimno upoznat sa socijalnim strujama svoga vremena i da je stajao na visini savremene nauke.
Ali što je uticaj Černiševskoga bio jači od uticaja Marksova, čiji
Kapital nije ostao nepoznat našem velikom idealisti, može se objasniti ne ličnim već socijalnim momentom. Naime, za ekonomske, socijalne i političke prilike u kojima je Svetozar imao da dela mnogo je više odgovarala škola Černiševskoga od škole Marksove. U nedostatku radničke klase, čija je istorijska uloga kao nosioca radničkog pokreta i socijalističke ideje mogla imati za Svetozara i njegove drugove samo teorijski značaj, oni su našli utehe i naknade u zadrugama, kao što su njihovi ruski učitelji računali na mir. Šta više, ovdašnje prilike u Srbiji bile su još podesnije za reformatorske ideje onoga vremena, jer se pored zadruga nalazilo još znatnih ostataka opštinske svojine, a u narodu su bile još sveže ideje o uzajamnom potpomaganju i oslobođenju koje su se pod turskom vladavinom održavale. Ne treba zaboraviti da su bile još žive generacije koje su se rađale za vreme grandiozne borbe za oslobođenje ispod Turaka. Te „demokratske ustanove“, kako ih je Svetozar nazivao, imale su da budu elementi socijalnoga preobražaja, oslonac za njihovu akciju.
„Za socijalni prevrat, pisao je on, ostaju kod nas dva puta: ili će se kod nas najpre razviti veliko kapitalističko gazdinstvo i podela na kapitaliste i radnike u proizvodnji, i tada će se socijalni prevrat
Nastavak slušaj besplatno
Readnara
