Početak dela
ISTRAGA PROTIVU
DEKEMBRISTA
Pisac: Aleksej Jelačić
Članak »Istraga protivu Dekembrista (povodom stogodišnjice njihova
Ustanka)« dr Alekseja Jelačića, je objavljen u zagrebačkom časopisu „Nova
Evropa“ (knjiga , broj 7) od 11. aprila 1926. godine, str. 219-225.
Iz dokumenata novije Ruske Istorije.
VII: Istraga protivu Dekembrista
(povodom stogodišnjice njihova Ustanka).
14./26, decembra 1825 — prilikom polaganja zakletve Caru Nikoli , koji je nakon izvesnih nesporazuma i komešanja stupio na presto Ruske
Carevine, upražnjen usled smrti starijeg mu brata Aleksandra i usled odricanja od nasleđa drugog brata-carevića Konstantina, — izbio je u
Petrogradu pokušaj revolucije, koji je još istog dana u krvi ugušen.
Nekoliko dana zatim desila se i pobuna vojnika na ruskome Jugu, koja je također nakon kratkog okršaja ugušena. Neposredno iza tih događaja izvršena su mnogobrojna hapšenja učesnikâ, zaverenikâ, i simpatizerâ, i nakon bezbrojnih saslušanja, suočavanja, i čitanja dokumenata pred jednom mešovitom istražnom komisijom, kojima se otkrilo da su ovi tobože slučajni događaji imali jednu posve neslučajnu i duboku pozadinu, i da je uopšte liberalni i demokratski pokret zahvatio bio ozbiljno korena u ruskom višem društvu, donesena je presuda kojom su osuđeni na vrlo teške kazne preko stotinu učesnika pokreta, od kojih su petorica odmah obešena, a većina drugih pošla u Sibir na robiju u teškim okovima. Cilj samog pokreta bilo je: temeljna promena ruskog državnog i socijalnog uređenja u duhu ustavnosti. Učesnici pokreta bili su podeljeni na republikance i na pristaše t. zv. ustavne parlamentarne monarhije, slobode i građanske jednakosti (kmetska zavisnost seljaka imala je biti odmah ukinuta), putem „Velikog Sabora“, tojest Ustavotvorne Skupštine.
Prošlog decembra dakle navršilo se je punih sto godina od tog znamenitog događaja, od tog „prvog pokušaja prave političke
Nastavak slušaj besplatno
Readnara
